|
ACTH
|
adrenocorticotroop hormoon
|
|
ADH
|
anti-diuretisch hormoon
|
|
afasie
|
vermindering of verlies van het vermogen zich uit te drukken d.m.v. spraak
|
|
agnosie
|
moeite hebben met het herkennen van voorwerpen en afbeeldingen
|
|
aneurysma
|
verwijding van een slagader
|
|
angiografie
|
het maken van röntgenfoto s van bloedvaten met behulp van contrastvloeistof
|
|
apathie
|
lusteloosheid, ongevoeligheid voor indrukken van buiten
|
|
apraxie
|
moeite hebben met het gebruiken van voorwerpen. onvermogen om doelbewuste handelingen uit te voeren
|
|
astrocyt
|
stervormige vertakte gliacel in het centrale zenuwstelsel
|
|
astrocytoom
|
glioom van gewoekerde astrocyten
|
|
basaal
|
in de bodem, a.d. onderzijde
|
|
biopsie
|
het wegnemen van een klein stukje weefsel ten behoeve van weefseldiagnostiek
|
|
blaasretentie
|
achterblijven van urine in de blaas
|
|
brughoek
|
ruimte tussen de hersenstam, het rotsbeen en de kleine hersenen
|
|
canalis spinalis
|
wervelkanaal
|
|
cauda equina
|
bundel van zenuwtakken onder in het wervelkanaal, soort paardenstaart
|
|
centrale zenuwstelsel
|
betreft de hersenen en het ruggenmerg
|
|
cerebellum
|
kleine hersenen
|
|
chiasma
|
kruising van linker en rechter gezichtszenuw
|
|
chordoma
|
zeldzame, langzaam groeiende tumor die ontstaat vanuit overblijfselen van embryonaal weefsel
|
|
clonus
|
plotselinge, voorbijgaande spiersamentrekking die een beweging veroorzaakt
|
|
cognitief
|
betrekking hebbend op het verstandelijke vermogen
|
|
convulsie
|
een vorm van een stuip
|
|
cortex
|
hersenschors
|
|
craniotomie
|
operatie waarbij de schedel wordt geopend
|
|
ct-scan
|
computer tomografie
|
|
cyberknife
|
apparaat waarmee stereotactische radiotherapie kan worden uitgevoerd
|
|
cytostatica
|
geneesmiddel dat celgroei en celdeling remt
|
|
CZS
|
centraal zenuwstelsel
|
|
dexamethason
|
bijnierschorshormoon
|
|
dwarslaesie
|
verlammingsverschijnselen onder het niveau van de verdrukking van het ruggenmerg
|
|
dysarthrie
|
onduidelijke spraak doordat spieren zijn verlamd
|
|
embolie
|
verstopping door een bloedstolsel in een ader/slagader waardoor verminderde doorbloeding optreedt en een afsluiting/infarct kan ontstaan
|
|
endocrinologie
|
leer der hormonen
|
|
endocrinoloog
|
internist met speciale kennis van de hormoonhuishouding
|
|
endoscoop
|
kijkbuis
|
|
epilepsie/ epileptische toeval
|
aanvalsgewijs, meestal kortdurend plaatsvinden van veranderingen in de elektrische activiteit van hersencellen
|
|
ewing sarcoom
|
tumor die ontstaat in het beenmerg van lange pijpbeenderen
|
|
frontaal
|
m.b.t. het voorhoofd/voorzijde
|
|
GH
|
groeihormoon
|
|
glioblastoma multiforme
|
Snel progressief groeiend astrocytoom
|
|
glioom
|
gezwel bestaande uit woekerend gliaweefsel
|
|
gonadotrofinen
|
hormonen die seksuele functies en voortplanting regelen
|
|
hemianopsie
|
uitval van een deel van het gezichtsveld
|
|
hersenmetastasen
|
uitzaaiing van kanker in de hersenen die ergens anders in het lichaam is begonnen
|
|
hersenoedeem
|
vochtopeenhoping in de hersenen
|
|
hersenstam
|
deel van de hersenen waarin vitale functies zetelen en zenuwbanen vanuit beide hersenhelften verlopen
|
|
hydrocefalus
|
abnormale hoeveelheid hersenvloeistof binnen de schedel (waterhoofd)
|
|
hypofyse
|
aansturingscentrum in de hersenen voor hormoonfuncties
|
|
hypofysetumor
|
gezwel van de hypofyse (hersenaanhangsel)
|
|
intracraniële druk
|
verhoogde druk binnen de schedel
|
|
KNOP
|
kinder neuro-oncologisch platform
|
|
leptomeningeale metastasering
|
verspreiding van kankercellen via het hersenvocht naar de hersenvliezen
|
|
lineaire versneller
|
bestralingstoestel dat lijkt op een röntgenapparaat dat om de patiënt kan draaien.
|
|
liquor
|
vocht rondom de hersenen en het ruggenmerg
|
|
lob(us)
|
kwab
|
|
lumbaalpunctie
|
aftappen van lumbaalvocht met een holle naald uit de spinale subarachnoïdale ruimte beneden het niveau waar het ruggenmerg eindigt
|
|
lumbale drain
|
buisje (vaak van rubber)of ander afvoermiddel dat lumbaalvocht (liquor) afvoert
|
|
meningioom
|
langzaam groeiend gezwel uitgaande van hersenvliezen
|
|
metastase
|
uitzaaiing
|
|
motorisch
|
bewegend, in beweging brengend (b.v. van spieren)
|
|
mri
|
magnetic resonance imaging (magneetscan)
|
|
myelum spinalis
|
ruggenmerg
|
|
neglect
|
verwaarlozing
|
|
neurofibroom
|
bindweefselgezwel
|
|
NVVN
|
nederlandse vereniging van neurochirurgen
|
|
obstructiehydrocephalus
|
verstopping van hersenvloeistof binnen de schedel
|
|
occipitaal
|
m.b.t het achterhoofd
|
|
oedeem
|
vochtopeenhoping
|
|
oraal
|
via de mond (per os)
|
|
osteosarcoom
|
tumor die ontstaat in het bot
|
|
PaC
|
porth a cath (infuussysteem)
|
|
parese
|
spierzwakte
|
|
parietaal
|
behorend tot de zijkwab van de hersenen
|
|
patholoog
|
dokter die zich bezighoudt met weefseldiagnose
|
|
PM
|
pedagogisch medewerker
|
|
perifere zenuwstelsel
|
betreft de zenuwen die naar de ledematen verlopen
|
|
pons
|
hersenstam
|
|
profylactisch
|
uit voorzorg
|
|
prolactine
|
hormoon dat de melkproductie stimuleert
|
|
radiologie
|
kennis en toepassing van stralingsenergie voor diagnostiek en therapie
|
|
radioloog
|
beoefenaar van de radiologie
|
|
retina
|
netvlies van het oog
|
|
schwannoom
|
tumor die ontstaat vanuit cellen in de zenuwschede
|
|
secundaire tumor
|
niet de oorspronkelijke tumor betreffend, een andere tumor dan aanvankelijk
|
|
sella turcica
|
turkse zadel, uitholling in het wiggebeen waarin de hypofyse ligt
|
|
sensibel
|
tot het gevoel behorend, gevoelig. (b.v. van zenuwen)
|
|
SKION
|
stichting kinderoncologie nederland
|
|
spectroscopie
|
onderzoek met behulp van een spectroscoop, waarbij het mogelijk is aan/afwezigheid van bepaalde bestanddelen, bv melkzuur, in hersengebieden aan te tonen
|
|
stereotaxie
|
lokalisatie van een bepaalde plek (speciaal i.d.schedel) met behulp van een richtapparaat
|
|
steroïden
|
hormonen van de bijnierschors
|
|
|
|
|
syndroom van Cushing
|
ziekte waarbij een overproductie van het hormoon ACTH aanwezig is
|
|
temporaal
|
m.b.t de slapen/slaapstreek
|
|
tentorium
|
bindweefselplaat, als tentdak tussen grote en kleine hersenen
|
|
tonisch-clonische aanval
|
aanval van tonische, gevolgd door clonische krampen van spieren van het lichaam
|
|
tonus
|
spanningstoestand van weefsel, v.n.l. van spieren
|
|
transsfenoïdale chirurgie
|
operatie door de neusbijholte
|
|
trepanatie
|
operatie waarbij een luikje in de schedel wordt gemaakt voor toegang tot het operatiegebied
|
|
TSH (thyrotropine)
|
hormoon dat de schildklier stimuleert tot afscheiden van zijn eigen hormoon, thyroxine
|
|
ventrikel
|
hersenholte/kamer
|
|
VPD
|
ventriculo-peritoneale drain
|
|
ziekte van Addison
|
ziekte waarbij er een tekort is van het hormoon cortisol
|